Natuurlijke herfsttuin

Nu de zomerbloeiers overduidelijk op hun retour zijn, is het weer tijd om de tuin over te laten aan de herfst.  

De tuin wordt weer de plek van o.a. onze gevederde vriendjes en egeltjes. Voor de vogels laat ik de meeste vaste planten in de borders van de tuin ongemoeid. De pimpel- en koolmezen vinden daar hun wintervoorraad aan spinnetjes, torretjes en luisjes. Ook de zaden zijn een dankbare aanvulling op het vogeldieet.  De bladeren van de Magnolia en de Wisteria zorgen voor een uitstekende winterslaapplaats voor de egeltjes. Ook het roodborstje heeft zich inmiddels weer laten zien en laat weten dat hij een tuin waar de natuur nog zijn gang kan gaan bijzonder op prijs stelt. Het vogelhuisje en de voedertafel worden weer voorzien van mezenbollen en zonnepitten.  

HERFSTBEPLANTINGTIPS.

Voor de herfstbeplanting op het terras maak ik gebruik van de manden waarin ik alvast enkele voorjaarsbollen heb geplant. Tot en met december plant ik iedere maand enkele van mijn voorjaarsbollen uit, zodat ik van het vroege voorjaar tot begin van de zomer hiervan kan genieten. Bovenop de bollen plant ik dan de najaarsbloeiers Gaultheria en Erica. De rode Heuchera en de Sierkolen passen hier prima bij. De winterviolen vinden strsaks, hiertussen ook een plekje. De prachtige verscheidenheid van rood en paarstinten past uitstekend bij de verkleurende herfsttuin.

Als laatste zet ik tussen deze planten enkele potten met Cyclamen. Deze plant, die eerst veel verkocht werd als kamerplant, is eigenlijk de woonkamer ontgroeid omdat hij het best gedijt bij een temperatuur rond de 10 en 15 graden. Met de optimaal geïsoleerde huizen is de woonkamer een te warme plek voor de Cyclaam en verpietert hij vrij snel na aankoop. Aangezien de grotere vorm van deze plant niet geheel winterhard is, zet ik hem bij dreigende nachtvorst ’s nachts binnen. De mini Cyclamen zijn het best geschikt voor het terras. De Cyclaam Coum, ook wel Varkensbrood genoemd, is volledig winterhard. In september geplant, bij voorkeur onder een bladverliezende boom of struik, bloeit hij vaak al begin januari. Voor alle Cyclaamsoorten geldt dat de knollen zo droog mogelijk moeten blijven en is het belangrijk dat zij in goede waterdoorlatende grond of potten moeten staan.

  

Zo is de tuin voor mij ook in de koudere periode van het jaar nog steeds een plek om te genieten van de natuur en hebben ook de vogels een veilige plek om te overnachten en hun kostje bij elkaar te scharrelen. Bladblazers kan ik daarbij in mijn tuin echt niet gebruiken. Zij maken alleen maar lawaai en ontnemen de vogels en de egels hun natuurlijke leefomgeving. 

Hibiscus

Een topper als tuin- en kamerplant  

De Hibiscus (familie van de Malvaceae) is zowel als tuin en als kamerplant razend populair.

Vooral de kamerplant H. Rosa Sinensis met zijn uitbundige kleuren en prachtig glanzend blad doet denken aan warme tropische oorden. De kamerplanten zijn over het algemeen redelijk betaalbaar en worden daarom, na de bloei, vaak tot de compostbak veroordeeld. Met een kleine moeite is de plant echter zeer makkelijk over te houden en kan dan jaren mee. Ik heb zelf exemplaren gehad die over de dertig jaar oud zijn geworden. Een paar eenvoudige tips om de plant te verzorgen:

Verpot de plant na aankoop. De planten worden in de kwekerij namelijk erg opgekweekt en zitten vaak in een te kleine pot om een vroege bloei te forceren. Een stenen of terracotta pot is ideaal. De plastic potten houden de aarde vaak te nat wat nadelig is voor de wortelontwikkeling. Verpot de plant in het voorjaar en snoei hem flink terug. Dit bevordert de groei van de plant en de ontwikkeling van knoppen. De plant verlangt een zonnige plaats, verdraagt zelfs direct zonlicht en doet het prima met een dagelijkse watergift en 1 x per week vloeibare plantenmest. Indien de plant in een plastic pot blijft staan, moet de watergift worden teruggebracht tot ongeveer 2 x per week. 

De tuin variant, de H. Syriacus is de bladverliezende winterharde versie. Hij heeft het afgelopen winter zwaar te verduren gehad en heel wat struiken zijn voor de helft, en soms zelfs helemaal dood gevroren.  De bladvorming is over het algemeen vrij laat. Als alle andere struiken al goed in het blad zitten, komen de eerste blaadjes van deze tuinvariant pas te voorschijn. Ook de bloei begint vaak pas als de eerste zomerbloeiers al op hun retour zijn, maar dan heb je ook een zeer uitbundige bloeier.

Met een goede indeling van de tuin, kun je daar echter je voordeel mee doen zodat je de hele zomer bloeiende struiken in de tuin hebt. De struik verlangt een goede vocht doorlatende, humusrijke grond. Hij staat graag beschut tegen de wind, op een zonnige plek. De plant houdt er niet van om verplaatst te worden. Snoeien kan eind van de herfst of begin van de lente. Oude scheef gegroeide takken snoei je helemaal weg en jonge takken snoei je tot maximaal tweederde terug. Deze snoeibeurt wordt over het algemeen beloond met een royale bloemengift. 

Alle Hibiscus varianten kunnen makkelijk worden gestekt en de tuinvariant zaait zich vaak ook spontaan uit. Stekken kunnen in juli van de plant worden genomen. Men scheurt ongeveer 10 cm lange twijgen met een zogenaamd hieltje van de plant en laat deze in een mengsel van potgrond en zand wortelen. Houd de stekken wel vochtig. In het voorjaar kunnen de nieuwe planten worden uitgezet.

Momenteel wordt er een nieuwe Hibiscus aangeboden als kuipplant. De Newbiscus. Deze nieuwe variant heeft enorm grote bloemen en lijkt een kruising tussen de tuin en de kamervariant. De H. Winterhardy, kan zowel binnen als buiten worden gehouden.

 

 

 

 

Monnikskap (Aconitum), een vrome naam voor een duivelse plant. 

Deze buitengewoon fraaie plant is het slotakkoord van de zomer. Op de voorgrond  bij de Cortaderia (Pampagras) of als achtergrond voor de Echinacea (Zonnehoed) en Sedum (Hemelsleutel) is hij onmisbaar in de vaste plantenborder. 

De plant dankt zijn naam vooral aan de vorm van de bloemen die op een middeleeuwse monnikskap lijken. De plant is er in diverse varianten maar de Aconitum Henryi is toch wel mijn favoriet.

De verzorging is vrij eenvoudig. De plant verlangt een goede vocht doorlatende grond en verdraagt halfschaduw en volle zon. Hij gedijt beter op een wat zanderige grond dan op erg zware kleigrond. In de zware kleigrond van mijn tuin heeft de plant het deze natte zomer het boven verwachting goed gedaan, en is op sommige plaatsen zelfs hoger dan 1.80m. De plant is  buitengewoon sterk en overleeft de koudste winter met gemak.

 

Voor een optimale ontwikkeling van de wortelstok is het aan te bevelen de plant na de bloei gelijk diep terug te snoeien. De plant stopt dan geen energie meer in de ontwikkeling van de zaden. Wil je de plant echter vermeerderen door middel van zaad, laat dan de uitgebloeide bloemen zaadlijsten vormen, die direct na rijping gezaaid worden in een mengsel van oude bladeren zand en turf. Liefst nog voor de winter zaaien want het zaad heeft een koude prikkel nodig om te kunnen kiemen. Zaailingen kunnen in het voorjaar uitgezet worden. 

Tenslotte nog een waarschuwing en een stukje geschiedenis over deze plant, omdat dit zo noodzakelijk en toch ook leuk is. Een duivelse plant is het namelijk zeker. Alle delen van de monnikskap zijn buitengewoon giftig en het sap van de plant werd in vroegere tijden gebruikt als gif voor de gifbeker. Misdadigers in de Griekse oudheid kregen de gifbeker met sap van de Monnikskap waarna zij onder helse krampen de laatste adem uitbliezen.

Ook de Romeinse keizer Claudius vond zijn eind door vergiftiging met deze plant. Zo behandelde zijn vrouw, Julia Agrippina, een ganzenveer met het sap. Met deze veer werd zijn slokdarm geprikkeld om het braken op te wekken (in die tijd een veel beproefde methode bij maagklachten). Volgens de geschiedenis heeft Claudius deze behandeling niet overleefd.  Ook in de Middeleeuwen werden hooggeplaatste tegenstanders eenvoudig uit de weg geruimd. Een zeer kleine hoeveelheid was immers al dodelijk.
 

Bij de heksen werd de plant vooral verwerkt in zalven. De zalven en smeersels waren bijzonder in trek omdat, zij zelfs bij minimaal gebruik, al een sterk hallucinerende werking hadden. Dat heksen dachten te kunnen vliegen is ongetwijfeld een overblijfsel uit deze tijd. Gezien de giftigheid van deze plant wordt experimenteren echter ten zeerste ontraden. 

Ondanks deze lugubere geschiedenis blijft de plant, op een veilige plaats achter in de border, een aanwinst voor de tuin.

TUINAFSCHEIDINGEN

Als toevoeging aan het artikel over "Schuttingtaal" enkele voorbeelden van fantasievolle aankleding van je tuin. Van de onderste twee foto's is de leverancier niet bekend. (ben vergeten op het kaartje te kijken)

website voor meer info over deze 4 wanden www.abk-innovent.nl

Deze twee wanden komen van www.buurjongens .eu.

 

 

Schuttingtaal

Het rommelt al een tijdje in schuttingland, maar op de Floriade, en onlangs ook op de Keukenhof, is de revolutie pas echt uitgebroken.

Natuurlijk kennen wij allemaal de standaard geïmpregneerde schuttingdelen in fantasieloze liggende of staande planken, al dan niet voorzien van een rasterwerkje of een mooi kleurtje. Sinds enige tijd is er echter een trend gaande om ook de saaie schuttingwand te vervangen voor wilgentenen schermen, groene klimop rekken, strakke kooiconstructies gevuld met stenen enz.. Kortom voor iedere smaak en tuin wat anders. Voor diegene die niet voor een natuurlijke afscheiding kiezen zijn dit aardige alternatieven.

Op de Floriade echter, worden dit jaar handvatten aangereikt die de scheidingswanden tussen de tuinen omtovert in kunstwerkjes waarin bloemen, planten vogels en insecten ook een plek in de tuin krijgen toebedeeld. Zelfs een tuin met uitsluitend tegels kan worden verrijkt met een stukje verticale natuur. Om een paar voorbeelden te noemen:

Decoratieve tuinwanden van duurzaam rvs, met een fraai ingesneden vlindermotief aangevuld met een wand voorzien van diverse rondingen waarin ook planten kunnen worden geplaatst en/of,  daarnaast een tuinwand met 6 ingebouwde plantenbakken. Deze zijn voor ieders smaak te vullen. Bij een strakke tuin kunnen zij bijvoorbeeld worden gevuld met koele strakke grassoorten, of prachtige lavendelsoorten. Ook als je van een meer weelderige begroeiïng houdt kun je je op deze wand helemaal uitleven. Vogelbroedkastjes, vlinderkasten, alles is erin te plaatsen. Een volledige kruidentuin, is te verwezenlijke zonder al te veel onderhoud. Bijkomend voordeel is dat de bakken niet bevuild kunnen worden door (buurt)katten. Een veel voorkomende ergernis voor menig tuinier.

Een pergola bestaande uit staanders met daar bovenop bakken die kunnen worden gevuld met klimop, wilde wingerd (in de zomer een koel groen gordijn, in de herfst een warme muur van vlammende bladeren) enz. De staanders kunnen worden begroeid met clematis, Toscaanse jasmijn en ramblerrozen. De bakken kunnen verder worden gevuld met één-jarig spul of andere weelderige zomerbloeiers. Er zijn tegenwoordig zeer veel bewateringssystemen die bakken op hoogte makkelijk van water voorzien.

Wilgentenen schermen opgevuld met houten bakken. Hierin kunnen vogelhuisjes worden gehangen, bakken gevuld met vaste planten of bollen van het seizoen. (prijswinnaar bij de Sanoma tuinawards). De indeling van deze wanden is geheel zelf te bepalen.

 Zo kun je verticaal je tuin een totaal nieuwe aanblik geven, terwijl er niet echt veel verplant of verbouwd hoeft te worden. De zomer is bijna voorbij, dus het wordt weer tijd om weer plannen te maken voor volgende zomer. Met een beetje goede wil en fantasie kan het in de tuinen volgend jaar weer behoorlijk groen worden.

meer informatie over tuinwanden en panelen: www.abk-innovent.nl (t/m 7/10/12 op de Floriade)en www.buurjongens.eu (stonden op de Keukenhof.)

NAAKTSLAKKEN...invasion of the snales

foto 1

In het 8 uur journaal werd er melding van gemaakt en ook de Telegraaf plaatste een verhaal over: DE NAAKTSLAK. Er is duidelijk een invasie van deze duimdikke, bruine, onooglijke, vieze, plakkerige, vraatzuchtige, volkomen oneetbare glijers. Twee jaar geleden had ik al een overvloed van dit vraatzuchtig beestje in mijn tuin. Chrysanten, Dahlia's noem maar op. Alles zat vol met slakken. Uit de bolchrysant haalde ik minstens 10 exemplaren. Actie is dus geboden, want de naaktslak kent geen natuurlijke vijanden. De egel, merel, spreeuwen, duiven, niemand lust deze taaie rakker. Tien tips en adviezen om deze veelvraat uit te bannen.
1) ga 's avonds op slakkenjacht. Rond de schemering gaan de slakken op rooftocht. Gebruik hiervoor een stuk keukenpapier, satéprikkers, handschoenen. De slakken zijn zo plakkerig, dat het een heel karwei is om je vingers schoon te krijgen. Verpak de slakken in plastic en bind de zak dicht. De slakken kruipen namelijk uit de vuilnisbak, maar ook uit putten komen zij nog regelmatig gekropen.

2) Leg een klein composthoopje van afvalgroenten, slabladeren, schillen bij de planten of bij de randen van je moestuin. De slakken zullen eerst het afval eten. Controleer dit hoopje wel 2 x per dag.

3) zet een slakkenval. Koop deze kant-en-klaar bij het tuincentrum of graaf zelf bekertjes in de grond. Vul deze met bier. Het mag een heel goedkoop merk bier zijn, slakken zijn hierin niet kieskeurig. Verschoon de biervallen iedere dag. Een slak in bier is mogelijk nog viezer dan een levende slak.
4) Gebruik schapewol. Bind dit om de potten. Schijnt zeer goed te helpen, ik heb hier nog geen ervaring mee, omdat bij mij de biervallen nog op no. 1 staan.

5) kopertape om de potten, verkrijgbaar bij de bouwmarkten en tuincentra. Als je geen potten hebt, maar staan de planten in de volle grond, dan zijn 5 en 4 natuurlijk niet van toepassing, maar wel,

6)  scherp zand, schelpen, cacaodoppen om de planten heen.


7) preventief: controleer potten in het najaar of voorjaar op slakkeneitjes. Ook in rulle grond bevinden zich vaak zeer veel nesten. Deze herken je aan de kleine ronde kogeltjes, net kleine pareltjes.
8) controleer 's avonds vooral de coniferen en andere groenblijvende planten, zoals taxus, euonymus
9) Als je een slak ziet, neem gelijk maatregelen. Denk niet dat komt straks wel, want dan blijken slakken opeens opvallend snel te kunnen verdwijnen.

10) Leg een oude plank naast je border of achter de potten. Controleer deze 's morgens op slakken. Gegarandeerd dat er een verzameling slakken onder zit.
Met deze tips moet je redelijk milieuvriendelijk slakvrij de zomer (wat er nog van over is) en herfst doorkomen. Natuurlijk zijn er nog andere effectievere en nog radicaler middelen tegen slakken, maar die vind je in deze rubriek niet, daarvoor verwijs ik naar de tuincentra.  

Commentaar bij de foto's:

bovenin: volwassen naaktslak
midden: de naaktslak van jong slakje naar volwassen slak
links: bierval met naaktslakken in alle leeftijden.

Heksenkruiden en recepten.

Door de eeuwen heen worden er aan heksen magische en vooral kwade krachten toebedacht. De heks als boze oude vrouw met een kromme neus, vliegend op de bezemsteel met volle maan. Ieder kind kent de heks in die hoedanigheid. 

De geschiedenis leert ons echter dat de heksen zeer kundige en vooral vreedzame vrouwen waren met een enorme kennis van en respect voor de natuur. Zij gebruikten hun kennis vooral om mensen te genezen. Aangezien lees- en schrijfkunst toen alleen nog door priesters, kloosterlingen en geleerden werd beoefend, moesten de heksen alle planten en mineralen, en de daaruit gemaakte recepten, uit het hoofd kennen. Deze kennis werd dan weer overgebracht tijdens de zogenaamde heksenkringen. Hier werden ook de recepten uitgeprobeerd en uitgewisseld en nieuwe heksen werden ingewijd. Het gevolg was wel dat menige heks ze dan ook letterlijk en figuurlijk wel eens zag vliegen. Dit verklaart ongetwijfeld de fabel dat de heks met volle maan op haar bezem rondvliegt.

In de loop der eeuwen werd de macht van de heks te groot en te heidens in de ogen van de kerk en andere machthebbers. Het gevolg was dat de heksen massaal en zeer wreed werden vervolgd. De heksen gingen in het geheim echter verder met het verzamelen en verspreiden van hun kennis. Gelukkig zijn er daardoor nog oude verhalen en recepten bewaard gebleven.
Hieronder volgen enige simpele recepten: 

 Bijna alle ingrediënten zijn in eigen tuin te kweken. Natuurlijk zijn er wel enkele regels aan het oogsten van de planten. Zo moeten bladeren en bloemen geoogst worden bij wassende maan. Gebruikt men alleen de wortels van de plant dan oogst men deze met afnemende maan. Geef altijd een gedeelte van de plant terug aan de aarde als dank voor het gebruik. Een schoteltje melk is ook een wettig betaalmiddel in de heksenwereld.

Allereerst een recept dat rijkdom en geluk brengt. Dit is natuurlijk zeer welkom in deze barre tijden: 

Varenzaad (de sporen) in een sachet gedragen tussen de kleren garandeert geluk. Ook varenzaden bij geld gelegd geeft de verzekering dat het geld nimmer minder wordt. Of dit ook helpt bij dagafschriften en internet bankieren is helaas niet bekend. Een sachet gevuld met Verbena, Margriet, Campanula en Arnica schijnt wonderen te verrichten. Tenslotte kunnen het Klavertje vier, de Salomonszegel, de Vogelkers en de Alruin als talisman dienst doen.

Het volgende recept zet ik erbij omdat bij het lezen hiervan, mijn fantasie op hol sloeg. Ik wil jullie dit dan ook niet onthouden.

Recept speciaal voor mannen om aantrekkelijk te worden gevonden door een vrouw:

Een sachet gevuld met Bilzekruid (moeilijk te krijgen en zeer giftig, maar je moet er iets voor over hebben), patchouli en kaneel. Het Bilzekruid moet ’s morgens vroeg worden geplukt. ECHTER, het werkt alleen als men ’s morgens vroeg naakt op één voet deze plant plukt. Succes heren, volgens mij is dit recept door heksen uitgevonden uit wraak voor hun eeuwenlange vervolgingen.

De laatste recepten bestaan uit kruiden waarvan men jonger wordt. Ze zijn goedkoper dan de dure potjes anti rimpelcreme. In deze economisch slechte tijden mooi meegenomen, want het kost je bijna niets:

Een aftreksel van Leeuwenbekjes en sap van de witte Lelie bewaart de jeugd. Ook de dauw die zich verzamelt in de bladholtes van de Kaardebol
geeft een verjongende werking.

De honing van de Scilla vermengt met Scilla azijn geeft tenslotte ook een jeugdig effect.

Dit mengsel moet gedronken worden.

Meer en andere recepten op aanvraag!!!